Fly fishing гэж юу вэ? /Цуврал нийтлэл No.1/

Fly fishing гэж юу вэ?

{ fly fishing = ялаагаар загасчлах, ялаан загасчлал }

Fly fishing нь нэг янзын загасчлалын хэлбэр ба Шотланд болон Английн хойд нутгаас гаралтай. Энгийн загасчлалаас ялгарах ялгаа нь өд, амьтны үс, хөөсөнцөр зэрэг материал ашиглаж хийсэн ялаа, усны зөөлөн биетэн, хорхойн дуураймал ашиглаж загасчилдаг.

Fly fishing-ийн ялаа буюу fly:
Орчин үеийн fly fishing-д ялаа гэдэг ойлголт нилээн өргөн утгатай ба үүнд усны зөөлөн биетэн болон жижиг загас, зарим мэрэгчдийн /хулгана, хэрэм/ дуураймлууд хүртэл багтдаг.

Загасчлалд хэрэглэдэг ялаа нь дотроо гурвал янз байдаг, үүнд: 1) dry fly  буюу хуурай ялаа, 2) wet fly (streamer) буюу усны мандал доогуур урсгаж хэрэглэдэг, 3) nymph буюу авгалдайн дуураймал багтдаг.

Dry fly  буюу хуурай ялаа:
Энэ төрлийн ялааг загас усны мандал дээгүүр хөвж буй ялаа шумуулаар хооллож байх үед хэрэглэдэг. Ихэвчлэн нар хөөрч,  температур нэмэгдэж эхлэх үед /өглөөгүүр/ усны захаар нас бие гүйцсэн нисдэг шавьжууд /entomologist биш болхоор монгол нэрсийг нь сайн мэдэхгүй байна/ ёроолын ургамлаас усны мандал дээр гарч агаарт нисдэг. Энэ үед загас усны гадарга дээр хөвж буй шавьжаар хооллож эхэлдэг /бид загас үсэрч байна гэж ярьдаг даа/.
Америк болон европод ямар үед хуурай ялааг хэрэглэх тал дээр нарийн энтомологийн  судалгаа нилээд хийгдсэн байдаг. Хуурай ялаа ашиглах нь нилээн мэдлэг шаардсан ажил юм. Хэзээ, хэдэн цагийн үед усны мандал дээр ямар төрлийн болон ямар хэмжээ, өнгөтэй ялаанууд түгээмэл байна, тэднийг ямар дуураймлаар орлуулж болох вэ зэрэг нилээн авъяас, мэдрэмж, мэдлэг шаарддаг. Иймдээ ч fly fishing бол зүгээр энгийн загасчлал биш, энэ нь цэвэр оюун ухааны спорт юм.

Wet fly /Streamer/ :
Энэ нь жижиг жараахай хөөлгүүлж загасчлахтай нилээн төстэй. Streamer-ийг усны мандал доор, байнгын тоглуулалттай /stripping/ хэрэглэдэг. Практикаас харахад энэхүү төрлийн fly-д харьцангуй том хэмжээтэй загас баригддаг. Нилээн сэрүүн цаг агаартай /бороо, цастай үед/ нөхцөлд wet fly-ийг ашиглах нь тохиромжтой. Гэхдээ энэ төрлийн ялааг заавал сэрүүн үед ашиглах албагүй, нартай, халуун өдөр мөн шөнө ашигласан ч болдог учир нь загасны хооллолтын бараг 80% нь усан дотор явагддаг. Манайхан шөнө тул барихдаа ихэвчлэн хулгана ашигладаг, streamer яг л түүний нэг хэлбэр юм.
Энэ төрлийн ялаа нь ерөнхийдөө жижиг жараахай, могой жараахай, томоохон хорхой шавьж, хэрэм, хулгана зэргийн дуураймлуудаас бүрддэг.

Nymph буюу авгалдайн дуураймал:

Энэхүү төрөлд янз бүрийн шавьжны авгалдай үеийнх нь хэлбэрийг дуурайлгаж хийсэн, усны ёроолоор урсгах зориулалттайн ялаа багтдаг. Дэгээндээ шар утас ороож загас барьдагтай төсөөтэй арга юм.
Nymph-ийг хэрэглэхдээ хуурай ялааг яаж ашигладаг яг л түүнтэй төсөөтэйгээр тухайн загасчлах үед ямар төрлийн ямар шавьж, хөгжлийнхөө ямар шатанд байгааг ажиглаж байж загасчлах ялаагаа сонгоно доо.

Дараагийн дугаарт fly fishing-ийн үндсэн хэрэглэл болох уурга, дамар, утас түүний бүтэцүүдийн талаар нийтлэх болно.

Сонирхон уншсан танд баярлалаа.

Хүндэтгэсэн,
Бадмаа

2009 оны 10-р сарийн 19
23:05

P.S.  :  сэтгэгдлээ хуваалцаарай, thx